تاريخ : | | نویسنده : 24linuxvps

ترجمه فارسی نهج البلاغه سفارش به تقوا
از خطبه‏هاي آن حضرت عليه‏السلام است (در احاطه علم خدا به موجودات و ترغيب به تقوي و پرهيزکاري و وصف دين مقدس اسلام و اشاره به زمان بعثت پيغمبر اکرم و ستودن قرآن کريم): خداوند به آواز و ناله چرندگان در بيابانها و گناهان بندگان در خلوتها و آمد و شد ماهيها در درياهاي بزرگ و موج زدن و بر هم خوردن آب به وسيله بادهاي سخت دانا است، و گواهي ميدهم محمد برگزيده خدا و آورنده وحي (دستور) و فرستاده او است بر اثر رحمت و مهرباني.
پس از ستايش خداوند متعال و مدح حضرت مصطفي شما را سفارش ميکنم به پرهيزکاري و ترس از خداوندي که آغاز آفرينش شما از او است، و نهايت آرزو و خواهشتان به او است، و راه راستتان بطرف او است، و پناه و گريزگاهتان او است، زيرا تقوي و ترس از خدا داروي درد قلبها و بينائي کوري دلها و بهبودي بيماري تن‏ها و اصلاح فساد و سينه‏ها و پاکيزگي چرک نفسها و روشني پوشش ديده‏ها و ايمني ترس دل و نور سياهي تاريکي (ناداني) شما است، پس اطاعت و فرمانبردن از خدا را مانند پيراهن زير نه جامه رو (که به بدن چسبيده نيست) رويه خودتان بگردانيد، و (حتي آن را) داخل و جزء تنتان زير پيراهن قرار دهيد، و ميان اندامتان پنهان نمائيد (خلاصه کاري کنيد که همه اعضا و جوارح شما مطيع و فرمانبردار خدا باشد) و در کارهاتان آن را حکمران دانيد (در هر امري پيرو امر و نهي خدا باشيد) و (آن را) آبشخور هنگام وارد شدن (به قامت) و وسيله دريافتن درخواست و سپر روز ترسيدن (از پيش‏آمدهاي سخت) و چراغهاي ميان قبرها و مونس و يار درازي خوف و بيم و گشايش جاهاي اندوهناک خودتان قرار دهيد، زيرا اطاعت و فرمانبري از خدا پناه و نگاهدارنده است از مهلکه‏هائيکه رو مي‏آورد (و سبب نابودي ميشود) و از ترسهائيکه پيش‏آمد آن را انتظار ميبرند، و از گرمي آتشهاي افروخته (براي گناهکاران) پس هر که تقوي و پرهيزکاري پيشه گيرد سختيها بعد از نزديک شدن و روآوردن از او دور و کارها پس از تلخي براي او شيرين و موجها (فتنه و تباهکاريها) پس از پي در پي رسيدن از او بر طرف و دشواريها پس از رنج دادن براي او آسان و کرامت و لطف (خداوند متعال) بعد از نايابي براي او بسيار و رحمت و مهرباني پس از دور شدن به او بازگشت و نعمتها پس از کم شدن بر او فراوان گردد، و برکت مانند باران بزرگ قطره پس از اندک باريدن به او برسد، پس بترسيد از خدائيکه شما را به پند خود (در قرآن کريم) بهره‏مند فرمود، و (به وسيله پيغمبران) شما را به دستور خويش اندرز داد، و به نعمت دادنش بر شما منت نهاد، پس براي عبادت و بندگيش نفسهاي خود را رام و خوار نمائيد، و حق فرمانبري از او را بجا آوريد (آنچه امر کرده بجا آورده و از مناهي دوري گزينيد).
پس (از وصف تقوي و طاعت بدانيد) اين اسلام دين خدا است که (غير آن پسند او نيست و) آن را براي (شناساندن) خود برگزيده، و به نظر عنايت خويش پروريده، و براي تبليغ آن بهترين آفريدگانش (حضرت رسول صلي لله عليه و آله) را اختيار نموده، و ستونهايش (قواعد و احکامش) را روي پايه دوستي خويش بر پا داشته (پس دوستدار خدا پيرو احکام اسلام است) به ارجمندي آن دينها را ذليل و خوار گردانيده (نسخ فرموده) و به بزرگي آن ملتها را پست نموده، و به غلبه آن دشمنان را بي‏قدر و کوچک شمرده، و به ياري آن مخالفين را مغلوب ساخته، و به پايه (اصول و قوانين) آن پايه‏هاي گمراهي (عقائد نادرست) را ويران کرده، و تشنگان (علوم و معارف) را از حوضهاي آن سيراب نموده، و به وسيله کشندگان آب آن (ائمه عليهم‏السلام) حوضها را پر کرده (تفسير و تاويل آيات قرآن کريم و موارد احکام را بيان فرمود) پس طوري آن را (محکم و استوار) قرار داده که دسته آن جدا و حلقه آن بازشدني نيست، و بنيانش ويران و ستونهايش خراب نمي‏گردد، و درخت آن کنده نخواهد شد، و مدت آن را پاياني نميباشد (تا روز قيامت باقي و برقرار است و پيغمبري مبعوث نمي‏گردد که آن را نسخ نمايد) و احکامش کهنه و شاخه‏هايش کنده نمي‏شود (هيچ دانائي با مباني علمي در هيچ زمان نمي‏تواند درستي حکمي از احکامش را انکار کند) و راههايش تنگ و آسانيش دشوار و سفيديش سياه و راست بودنش کج و چوبش پيچيده و راه گشاده‏اش ريگستان و چراغهايش خاموش و شيرينيش را تلخي نمي‏باشد، پس اسلام ستونهائي است که پايه آنها را خداوند در حق کار گذارده است (باطل و نادرستي در آن راه ندارد) و بنيان آن ستونها را ثابت و استوار گردانيده، و چشمه‏هائي است که نهرهاي آنها پر آب است، و چراغهائي که روشنيهاي آنها تابان است، و نشانه‏اي که روندگان به آن را ميجويند (ادله و براهيني دارد که علماء و دانشمندان به آنها استدلال ميکنند، چنانکه مسافر در بيابان از روي نشانه راه مي‏يابد) و علامتهائي که به آنها راهها يافته مي‏شود، و آبشخورهائي که واردين به آنها سيراب مي‏شوند (پيروان آن در دنيا و آخرت سعادتمندند) خداوند نهايت رضاء و خشنوديش و برترين احکامش و بالاترين طاعت و فرمانبرداريش را در آن قرار داده است، پس پايه‏هاي اين دين نزد خدا استوار و بنايش بلند و دليلش آشکار و روشنيهايش درخشان و سلطنتش ارجمند و نشانه‏اش بلند است، و از بين بردنش ممکن نيست (کسي را قدرت نابود کردن يا طعن زدن بر آن نيست) پس آن را محترم و بزرگ داشته از آن پيروي نمائيد، و حق آن را اداء کنيد (اوامر آن را انجام داده گرد نواهيش نگرديد) و آن را در مواضع خود قرار دهيد، (هيچيک از احکامش را تغيير ندهيد که در دنيا زيان ديده در آخرت گرفتار عذاب خواهيد شد).
پس (از بيان شرافت و بزرگي دين مقدس اسلام بدان) خداوند سبحان (براي تبليغ آن) محمد صلي الله عليه و آله را به راستي و درستي برانگيخت هنگامي که (از بسياري آشوب و گرفتاري و خونريزيهاي به ناحق) سپري شدن دنيا (ي هر ملتي به وسيله فساد) نزديک گرديده، و آگاهي (آنها به سبب مرگشان) به امر آخرت رو آورده، و خوشي آن بعد از درخشندگي تاريک شده، و اهلش را (به سختيها گرفتار کرده بود که راه به جائي نمي‏بردند) و بستر آن ناهموار گرديده مهارش را به دست کشنده سپرده بود، و اين در هنگام به سر رسيدن مدت و نزديک شدن علامات (ويراني) و از بين رفتن اهل و شکسته شدن حلقه و گسيخته شدن ريسمان و کهنه و نابود شدن نشانه‏ها و آشکار شدن عيبها و کوتاه شدن مدت دراز آن بود (خلاصه خداوند پيغمبر اکرم را هنگامي که ناداني و گمراهي سرتاسر دنيا را فرا گرفته بود مبعوث فرمود، و آن حضرت در اندک مدتي مردم را به شاهراه هدايت و رستگاري و به علوم و معارف الهي آشنا نمود) خداوند سبحان آن بزرگوار را براي رسالت خود تبليغ کننده و سبب بزرگواري امت و بهار (خرمي) اهل زمان و سربلندي مددکاران و سرافرازي يارانش قرار داد، پس قرآن را به او فرستاد، و قرآن روشنائي است ک قنديلهاي آن خاموش نمي‏شود، و چراغي است که افروختگي آن فرو نمي‏نشيند، و دريائي است که ته آن پيدا نمي‏گردد، و راهي است که سير در آن گمراهي ندارد، و شعاعي است تابان که روشني آن بي‏نور نمي‏شود، و جدا کننده است (ميان حق و باطل) که دليل آن ناچيز نمي‏گردد، و بنائي است که پايه‏هاي آن ويران نمي‏شود، و بهبودي است که بيماريهاي (اهل) آن را خوف و بيمي نيست (زيرا بهبودي هر گونه بيماري است که پيش آيد خواه بيماري بدن خواه بيماري روح) و ارجمندي است که ياري کنندگان آن شکست نميخوند، و حقي است که مددکاران آن مغلوب نمي‏شوند، پس قرآن کان ايمان و مرکز آن، و چشمه‏هاي علم و درياهاي آن، و بستانهاي دادگستري و حوضهاي آن، و سنگهاي بناي اسلام و پايه آن، و بيابانهاي حق و دشتهاي هموار آن مي‏باشد، و دريائي است که آب برندگان آن را خالي نمي‏کنند، و چشمه‏هائي است که کشندگان آب آن را نمي‏گردانند، و آبشخورهائي است که واردين از آن نمي‏کاهند (دانشمندان به همه اسرار آن پي نخواهد برد) و منزلهائي است که مسافرين راه آنها را گم نمي‏نمايند، و نشانه‏هائي است که روندگان از آنها نابينا نيستند، و تپه‏هائي است که روآورندگان از آنها گذر نمي‏توانند کرد،
خداوند آن را قرار داد سيرابي تشنگي دانايان، و بهار دلهاي مجتهدين، و مقصد راههاي نيکان، و داروئي که پس از آن دردي نميماند، و روشنائي که تاريکي با آن نيست و ريسماني که جاي چنگ زدن آن محکم است، و پناهگاهي که دژ بلند آن استوار است، و ارجمندي کسي که آن را دوست دارد، و صلح و ايمني کسي که داخل آن گردد، و هدايت و رستگاري کسي که پيرو آن باشد، و عذرخواه کسي که آن را به خود نسبت دهد، و دليل کسي که به آن سخن گويد، و گواه کسي که به وسيله آن با دشمن جدال نمايد، و فيروزي کسي که آن را حجت آورد، و نگهدارنده کسي که به آن عمل که آن را بکار وا دارد، و نشانه کسي که کند، و مرکب تند رو کسي نشانه جويد، و سپر کسي که ببر گيرد، و دانائي کسي که در گوش دارد، و خير کسي که نقل کند، و حکم کسي که (بين مردم) حکم نمايد (زيرا در هر امري قرآن حاکم بحق است و غير آن را حکمي نيست، پس حکم از غير قرآن نادرست است). متن عربی نهج البلاغه ( وَ مِنْ خُطْبَةٍ لَهُ عَلَيْهِ السَّلامُ: ) يَعْلَمُ عَجِيجَ الْوُحُوشِ فِى الْفَلَواتِ، وَ مَعاصِىَ الْعِبادِ فِى الْخَلَواتِ، وَ اخْتِلافَ ‏النِّينانِ‏ فِى الْبِحارِ الْغامِراتِ، وَ تَلاطُمَ الْماءِ بِالرِّياحِ الْعاصِفاتِ، وَ أَشُهَدُ أَنَّ مُحَمِّداً ‏نَجِيبُ‏ اللَّهِ، وَ سَفِيرُ وَحْيِهِ، وَ رَسُولُ رَحْمِتِهِ.
أَمَّا بَعْدُ، ‏فَأُوصِيکُمْ‏ بِتَقْوَى اللَّهِ الَّذِى ابْتَدَأَ خَلْقَکُمْ، وَ إِلَيْهِ يَکُونُ مَعادُکُمْ، وَ بِهِ نَجاحُ طَلِبَتِکُمْ، وَ إِلَيْهِ مُنْتَهى رَغْبَتِکُمْ، وَ نَحْوَهُ قَصْدُ سَبِيلِکُمْ، وَ إِلَيْهِ ‏مَرامِى‏ ‏مَفْزَعِکُمْ‏. فَإِنَّ تَقْوَى اللَّهِ دَواءُ داءِ قُلُوبِکُمْ، وَ بَصَرُ عَمى أَفْئِدَتِکُمْ، وَ شِفاءُ مَرَضِ أَجْسادِکُمْ، وَ صَلاحُ فَسادِ صُدُورِکُمْ، وَ طَهُورُ دَنَسِ أَنْفُسِکُمْ، وَ جِلاءُ ‏غِشاءِ أَبْصارِکُمْ، وَ أَمْنُ فَزَعِ ‏جَأشِکُمْ‏، وَ ضِياءُ سَوادِ ظُلْمَتِکُمْ. فَاجْعَلُوا طاعَةَ اللَّهِ ‏شِعاراً دُونَ ‏دِثارِکُمْ‏، وَ دَخِيلًا دُونَ شِعارِکُمْ، وَ لَطِيفاً بَيْنَ أَضْلاعِکُمْ، وَ أَمِيراً فَوْقَ أُمُورِکُمْ، وَ ‏مَنْهَلًا لِحِينِ وَرُودِکُمْ، وَ شَفِيعاً ‏لِدَرْکِ‏ ‏طَلِبَتِکُمْ‏، وَ ‏جُنَّةً لِيَوْمِ فَزَعِکُمْ، وَ مَصابِيحَ لِبُطُونِ قُبُورِکُمْ، وَ سَکَناً لِطُولِ وَحْشَتِکُمْ، وَ نَفَساً لِکُرَبِ مَواطِنِکُمْ، فَإِنَّ طاعَةَ اللَّهِ حِرْزٌ مِنْ مَتالِفَ مُکْتَنِفَةٍ، وَ مَخاوِفَ مُتَوَقَّعَةٍ، وَ ‏أُوارِ نِيرانٍ مُوقَدَةٍ. فَمَنْ أَخَذَ بِالتَّقْوى ‏عَزَبَتْ‏ عَنْهُ الشَّدائِدُ بَعْدَ دُنُوِّها، وَ احْلَوْلَتْ لَهُ الْأُمُورُ بَعْدَ مَرارَتِها، وَ انْفَرَجَتْ عَنْهُ الْأَمْواجُ بَعْدَ تَراکُمِها، وَ أَسْهَلَتْ لَهُ الصِّعابُ بَعْدَ ‏إِنْصابِها، وَ هَطَلَتْ عَلَيْهِ الْکَرامَةُ بَعْدَ قُحُوطِها، وَ ‏تَحَدَّبَتْ‏ ‏عَلَيْهِ‏ الرَّحْمَةُ بَعْدَ نُفُورِها، وَ تَفَجَّرَتْ عَلَيْهِ النِّعَمُ بَعْدَ ‏نُضُوبِها، وَ ‏وَبَلَتْ‏ عَلَيْهِ الْبَرَکَةُ بَعْدَ ‏إِرْذاذِها. فَاتَّقُواْ اللَّهَ الَّذِى نَفَعَکُمْ بِمَوْعِظَتِهِ، وَ وَعَظَکُمْ بِرِسالَتِهِ، وَ امْتَنَّ عَلَيْکُمْ بِنِعْمَتِهِ، فَعَبِّدُوا أَنْفُسَکُمْ لِعِبادَتِهِ، وَ اخْرُجُوا إِلَيْهِ مِنْ حَقِّ طاعَتِهِ.
ثُمَّ إِنَّ هَذَا الْإِسْلامَ دِينُ اللَّهِ الَّذِى اصْطَفاهُ لِنَفْسِهِ، وَ اصْطَنَعَهُ عَلى عَيْنِهِ، وَ ‏أَصْفاهُ‏ ‏خِيَرَةَ ‏خَلْقِهِ‏، وَ أَقامَ دَعائِمَهُ عَلى مَحَبَّتِهِ، أَذَلَّ الْأَدْيانَ ‏بِعِزِّهِ‏ وَ وَضَعَ الْمِلَلَ ‏بِرَفْعِهِ‏، وَ أَهانَ أَعْداءَهُ بِکَرامَتِهِ، وَ خَذَلَ ‏مُحادِّيهِ‏ بِنَصْرِهِ، وَ هَدَمَ أَرْکانَ الضَّلالَةِ ‏بِرُکْنِهِ‏، وَ سَقى مَنْ عَطِشَ مِنْ حِياضِهِ، وَ ‏أَتْأَقَ‏ الْحِياضَ ‏‏بِمَواتِحِهِ‏‏. ثُمَّ جَعَلَهُ لَا انْفِصامَ لِعُرْوَتِهِ، وَ لا فَکَّ لِحَلْقَتِهِ، وَ لَا انْهِدامَ لِأَساسِهِ، وَ لا زَوالَ لِدَعائِمِهِ، وَ لَا انْقِلاعَ لِشَجَرَتِهِ، وَ لَا انْقِطاعَ لِمُدَّتِهِ، وَ لا ‏عَفاءَ لِشَرائِعِهِ، وَ لا ‏جَذَّ لِفُرُوعِهِ، وَ لا ‏ضَنْکَ‏ لِطُرُقِهِ، وَ لا ‏وُعُوثَةَ لِسُهُولَتِهِ، وَ لا سَوادَ ‏لِوَضَحِهِ‏، وَ لا عِوَجَ لِانْتِصابِهِ، وَ لا ‏عَصَلَ‏ فِى عُودِهِ، وَ لا ‏وَعْثَ‏ ‏لِفَجِّهِ‏، وَ لَا انْطِفاءَ لِمَصابِيحِهِ، وَ لا مَرارَةَ لِحَلاوَتِهِ. فَهُوَ دَعائِمُ ‏أَساخَ‏ فِى الْحَقِّ ‏أَسْناخَها، وَ ثَبَّتَ لَها أَساسَها، وَ يَنابِيعُ غَزُرَتْ عُيُونُها، وَ مَصابِيحُ ‏شُبَّتْ‏ ‏نِيرانُها، وَ ‏مَنارٌ اقْتَدى بِها ‏سُفَّارُها، وَ ‏أَعْلامٌ‏ قُصِدَ بِها فِجاجُها، وَ مَناهِلُ رَوِىَ بِها وُرَّادُها جَعَلَ اللَّهُ فِيهِ مُنْتَهى رِضْوانِهِ، وَ ذِرْوَةَ دَعائِمِهِ، وَ سَنامَ طاعَتِهِ. فَهُوَ عِنْدَ اللَّهِ وَثِيقُ الْأَرْکانِ، رَفِيعُ الْبُنْيانِ، مُنِيرُ الْبُرْهانِ، مُضِى‏ءُ النِّيرانِ، عَزِيزُ السُّلْطانِ، ‏مُشْرِفُ‏ ‏الْمَنارِ، ‏مُعْوِزُ ‏‏الْمَثارِ‏، فَشَرِّفُوهُ، وَ اتَّبِعُوهُ، وَ أَدُّوا إِلَيْهِ حَقَّهُ، وَضَعُوهُ ‏مَواضِعَهُ‏.
ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ سُبْحانَهُ بَعَثَ مُحَمَّداً -صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ الِهِ- بِالْحَقِّ حِينَ دَنا مِنَ الدُّنْيَا الْإِنْقِطاعُ، وَ أَقْبَلَ مِنَ الْآخِرَةِ ‏الْإِطِّلاعُ‏، وَ أَظْلَمَتْ بَهْجَتُها بَعْدَ إِشْراقٍ، وَ قامَتْ بِأَهْلِها عَلى سَاقٍ، وَ ‏خَشُنَ‏ ‏مِنْها ‏مِهادٌ، وَ ‏أَزِفَ‏ مِنْها ‏قِيادٌ، فِى انقِطاعِ مِنْ مُّدَّتِها، وَ اقْتِرابٍ مِنْ ‏أَشْراطِها، وَ ‏تَصَرُّمٍ‏ مِنْ أَهْلِها، وَ ‏انْفِصامٍ‏ مِنْ حَلْقَتِها، وَ ‏انْتِشارٍ مِنْ ‏سَبَبِها، وَ ‏عَفاءٍ ‏مِنْ‏ ‏أَعْلامِها، وَ تَکَشُّفٍ مِنْ عَوْراتِها، وَ قِصَرٍ مِنْ طُولِها. جَعَلَهُ اللَّهُ سُبْحانَهُ بَلاغاً لِرِسالَتِهِ، وَ کَرامَةً لِأُمَّتِهِ، وَ رَبِيعاً لِأَهْلِ زَمانِهِ، وَ رِفْعَةً لِأَعْوانِهِ، وَ شَرَفاً لِأَنْصارِهِ. ثُمَّ أَنْزَلَ عَلَيْهِ الْکِتابَ نُوراً لا تُطْفَأُ مَصابِيحُهُ وَ سِراجاً لا يَخْبُو تَوَقُّدُهُ، وَ بَحْراً لا يُدْرَکُ قَعْرُهُ، وَ ‏مِنْهاجاً لا يَضِلُّ ‏نَهْجُهُ‏، وَ شُعاعاً لا يُظْلِمُ ضَوْؤُهُ، وَ فُرْقاناً لا يَخْمَدُ بُرْهانُهُ وَ ‏بُنْياناً لا تُهْدَمُ أَرْکانُهُ، وَ شِفاءً لا تُخْشى أَسْقامُهُ، وَ عِزّاً لا تُهْزَمُ أَنْصارُهُ، وَ حَقّاً لا تُخْذَلُ أَعْوانُهُ. فَهُوَ مَعْدِنُ الْإِيمانِ وَ ‏بُحْبُوحَتُهُ‏، وَ يَنابِيعُ الْعِلْمِ وَ بُحُورُهُ، وَ ‏رِياضُ‏ الْعَدْلِ وَ ‏غُدْرانُهُ‏، وَ ‏أَثافِىّ‏ الْإِسْلامِ وَ بُنْيانُهُ، وَ أَوْدِيَةُ الْحَقِّ وَ ‏غِيطانُهُ‏، وَ بَحْرٌ لا ‏يَنْزِفُهُ‏ ‏الْمُسْتَنْزِفُونَ‏، وَ عُيُونٌ ‏لا ‏يُنْضِبُهَا ‏الْماتِحُونَ‏، وَ مَناهِلُ لا ‏يُغِيضُهَا الْوارِدُونَ، وَ مَنازِلُ لا يَضِلُّ نَهْجَهَا الْمُسافِرُونَ، وَ أَعْلامٌ لا يَعْمى عَنْهَا السَّائِرُونَ، وَ ‏‏آکامٌ‏‏ لا ‏يَجُوزُ ‏‏عَنْهَا‏ الْقاصِدُونَ. جَعَلَهُ اللَّهُ رِيّاً لَعَطَشِ الْعُلَماءِ، وَ رَبِيعاً لَقُلُوبِ الْفُقَهاءِ، وَ ‏مَحاجّ‏ لِطُرُقِ الصُّلَحاءِ، وَ دَواءً لَيْسَ بَعْدَهُ داءٌ، وَ نُوراً لَيْسَ مَعَهُ ظُلْمَةٌ، وَ حَبْلًا وَثِيقاً عُرْوَتُهُ، وَ مَعْقِلًا مَنِيعاً ذِرْوَتُهُ، وَ عِزّاً لِمَنْ تَوَلَّاهُ، وَ سِلْماً لِمَنْ دَخَلَهُ، وَ هُدىً لِمَنِ ائْتَمَّ بِهِ، وَ عُذْراً لِمَنِ انْتَحَلَهُ. وَ بُرْهاناً لِمَنْ تَکَلَّمَ بِهِ، وَ شاهِداً لِمَنْ خاصَمَ بِهِ، وَ ‏‏فَلْجاً‏ لِمَنْ حاجَّ بِهِ، وَ حامِلًا لِمَنْ حَمَلَهُ، وَ مَطِيَّةً لِمَنْ أَعْمَلَهُ، وَ ايَةً لِمَنْ تَوَسَّمَ، وَ ‏جُنَّةً لِمَنْ ‏اسْتَلْأَمَ‏، وَ عِلْماً لِمَنْ وَعى، وَ حَدِيثاً لِمَنْ رَوى، وَ حُکْماً لِمَنْ ‏قَضى.

رپورتاژ
انتخاب جراح بینی - بهترین جراح بینی
شناخت کلی از محصولات فلزی و انواع آن
جشن عروسی
همه چیز درباره جراحی زیبایی بینی
حمل نخاله ساختمانی و ضایعات عمرانی
جراحی زیبایی سینه و پروتز
دوربین مداربسته دیجی همکار
جدیدترین تجهیزات تالار
آیا گنج یاب ها شبیه فلزیاب و طلایاب هستند؟ - شرکت فلزیاب تیوا
دوربین مداربسته
چاپ کتاب در یک ماه با هزینه زیر یک میلیون تومان
پاسخ به 7 سوال رایج در مورد عصب کشی دندان
پذیرش مقاله در مجلات معتبر ISI و اسکوپوس
روغن خراطین
تفاوت دینگ با اپلیکیشن‌های تاکسی‌یاب آنلاین
انجام پایان نامه مدیریت
تاریخچه تغییر سرمربی در تیم استقلال تهران
زمان دقیق شرف الشمس در سال ۹۷ چه زمانی است؟
زمان دقیق شرف الشمس در سال ۹۷ چه زمانی است؟
نمایندگی برندها در ایران

لینک های مفید
آموزش مجازی | تور مسافرتی | خودرو | تور استانبول |

قدرت گرفته از : پانا بلاگ


.: :.